De arm van Johannes de Doper

Eeuwenlang was de arm van de heilige Johannes de Doper in de Martinikerk te zien. Hoe die arm daar is gekomen beschreef de beroemde middeleeuwse monnik Caesarius, die meteen ook vertelde over de relatie tussen die Martinikerk en klooster Yesse in Essen. In 2020 was het precies 800 jaar geleden dat Caesarius Groningen bezocht. Wat zien we vandaag nog in de stad met betrekking tot dit verhaal?

Kostbare restauratie Olle Kerk Hoogkerk

In 1514 stond de dertiende-eeuwse Olle Kerk van Hoogkerk midden op het strijdtoneel tussen de stad Groningen en de Saksen. De stad wilde haar machtspositie behouden en riep de hulp in van de Geldersen. De fraaie romaanse kerk werd beschoten, vloog in de brand en de flinke westtoren viel naar het westen om. Slechts een ruïne resteerde. De kerk werd daarna gedeeltelijk weer opgebouwd. Tijdens de restauratie in de jaren 60 van de vorige eeuw, onder leiding van architect P.L. de Vrieze, werden archeologische en bouwhistorische vondsten gedaan waaruit de vroegere omvang en vorm van de kerk bleek. Veel van de oorspronkelijke kerk is gereconstrueerd, maar het werd een bijzonder kostbare operatie en het resultaat is omstreden.

Boeven in de familie

Familieonderzoeker Teijo Doornkamp vertelt over zijn zoektocht naar de criminelen in zijn familie. Hij vond er diversen. Hoe? In deze digitale lezing geeft Doornkamp handvatten waar ook u de criminelen in uw eigen familie zou kunnen vinden.

Een wereld van onschuld in voetbalfoto’s

Schrijver en journalist Herman Sandman deed met behulp van historicus Henk Wierts een greep in de meer dan 50.000 reportages uit het archief van Persfotobureau D. van der Veen. Aan dit archief wordt nu gewerkt met het Maak Geschiedenisproject Het beeld van Groningen. Het oog viel onder meer op het beeld van Willem van Hanegem bij de kapper in Groningen, vrouwen die met de sigaret in de mond in de hekken hangen en pantyverkoop aan de deuren om de kas van GVAV te spekken. Sandman vertelt wat hij voelt bij de foto’s en put uit herinneringen aan zijn eigen amateurvoetbaltijd en de zondagen dat hij met vader en ooms naar het Oosterparkstadion ging.

Boer Tammens, NSB-burgemeester van Groningen in oorlogstijd

‘Moeilijkheden zullen mij niet doen wijken’ sprak de landbouwer P.F. Tammens bij zijn inhuldiging als burgemeester in februari 1943 van Groningen, ‘maar slechts meer vastberaden mijn weg bepalen’.

Nooit eerder had een Ommelander herenboer het hoogste ambt in de stad uitgeoefend. Als burgemeester droeg Tammens het nationaalsocialisme uit, inclusief het rabiate antisemitisme. Na de oorlog toonde hij openlijk berouw voor zijn optreden. In deze lezing staat Tammens’ ontwikkeling van graanboer tot NSBburgemeester centraal. Op welke wijze diende hij de nieuwe orde? En welke keuzes maakte hij gedurende zijn leven?

Amsterdamse School in Bedum

In een virtuele wandeling van ongeveer een uur voert u langs panden in Bedum die volgens de Amsterdamse School stijl zijn gebouwd. Bij vijftien panden en objecten zijn borden geplaatst met een korte beschrijving. Deze borden met prachtige foto’s blijven de maand oktober voor de objecten staan.

De route is via deze link te bekijken. In de tuin van de panden staan tot half november de borden, die meer vertellen over de Amsterdamse School in Bedum.

Stuk van de week – Kuikman keert terug

In een serie van vier korte video’s geven we je een inkijkje in de schatkamer van de Groninger geschiedenis. Elke donderdag in de maand oktober laten we bijzondere stukken uit onze collectie zien die iets te maken hebben met het thema Oost/West.

Op donderdag 29 oktober komt de film over Willem Kuikman online.

Willem Kuikman maakte begin twintigste eeuw als een emigrant uit de stad Groningen een fortuin in de Verenigde Staten. Hij filmde zijn leven in Amerika, maar kwam ook regelmatig – met zijn camera – terug naar Nederland. Uiteindelijke keerde Kuikman terug naar de Oosterpoort. In de nieuwe filmcompilatie komen ook familieleden van Kuikman aan het woord.

Langs de arbeiderswoningen van Granpré Molière

Aan de Verbindingsweg en Nieuwe Veendijk in Veelerveen staat een reeks opvallende woningen. Breed opgezet, met driehoekige gevels en strakke vormgeving zien ze er relatief modern uit. Toch werden ze al honderd jaar geleden ontworpen door architect Marinus Jan Granpré Molière (1883-1972).

Granpré Molière was een bekende Nederlandse architect en pionier in de Nederlandse stedenbouw. Als hoogleraar aan de Technische Hogeschool Delft stond hij aan de wieg van de ‘Delftse School’. Een stroming die uitging van het traditionalisme: architectuur gebaseerd op universele normen waarden en het in ere houden van de Nederlandse plattelandsbouw.

Westerwolde en een meestervervalser

Op 25 oktober vertelt Redmer Alma tijdens de flitslezing over Johan Lewe tot Asinga. Het lijkt zo’n betrouwbare bron: een oude perkamenten oorkonde met zegels. Een stevig fundament om een historisch verhaal op te bouwen. Helaas is niet alles wat het lijkt, want vervalste documenten zijn van alle tijden. De echte meestervervalser kan zelfs eeuwen onontdekt blijven, zoals de Ommelander jonker Johan Lewe tot Asinga. Hij maakte rond 1600 een aantal valse oorkonden om er voordeel uit te halen. Sommige hebben als bronnen voor de Groninger geschiedschrijving gediend. In deze lezing wordt verteld waarom hij het deed en hoe hij na 400 jaar tegen de lamp liep. En wat zegt dit alles over de betrouwbaarheid van onze archiefbronnen?

Het geheim van het Groninger gebreide kousje

In 2000 werd bij opgravingen op de plek van het voormalige Kasteel van Alva, aan de tegenwoordige Prinsenstraat, een opmerkelijk goed bewaard gebleven gebreide kinderkous gevonden. Uit onderzoek bleek dat dit kousje dateert uit ca. 1550.

Textielkunstenares Constance Willems is er in geslaagd de voor deze kous gebruikte historische breipatronen te achterhalen. Op basis daarvan heeft zij een nieuwe versie van de kous gebreid.