NGV Groningen

Stad en Lande in slavenhandel?

De afgelopen jaren is er groeiende belangstelling voor het Nederlandse slavernijverleden. Op verschillende manieren namen de Nederlanders deel aan de slavenhandel, hadden ze tot slaaf gemaakte mensen in bezit of profiteerden ze van slavernij. Lieuwe Jongsma deed onderzoek naar de rol die Groningen speelde in het Nederlandse verhaal rond slavernij.

In deze lezing gaat hij in op de rol die het Groningse Stadsbestuur speelde bij de totstandkoming van de Groningse kamer van de Westindische Compagnie, de handelsmaatschappij die een belangrijke rol speelde in de Nederlandse slavernijgeschiedenis. Daarnaast bespreekt hij de relatie tussen de WIC en het Stadsbestuur in de zeventiende en achttiende eeuw. Veel Groninger bestuurders waren nauw betrokken bij de WIC. Waarom was dat zo? En betekende betrokkenheid bij de WIC ook per definitie betrokkenheid bij slavernij en slavenhandel?

Strop voor Harener inbreker

In de nacht van 22 op 23 oktober 1817 pleegt Frits Weites uit Haren samen met Berend Wubbels uit Leegkerk en Hendrik Siekman een roofoverval op de boerderij van Luitje Oomkens te Engelbert. De daders worden al snel ontmaskerd en worden streng gestraft. Ze krijgen alle drie de doodstraf door ophanging aan de galg op de Grote Markt in de stad Groningen. Berend Wubbels blijft na de overval onvindbaar, maar voor de andere twee wordt de straf op 24 februari 1819 voltrokken. Eppo van Koldam legt in deze lezing uit hoe zijn onderzoek naar het misdrijf en de bestraffing daarvan verlopen is.

Eppo van Koldam is voorzitter van de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV), afdeling Groningen. Hij richt zich bij zijn onderzoek de laatste jaren vooral op de historie van de voormalige gemeente Haren. Ook is Van Koldam voorzitter van de Harense Historische Kring Old Go en secretaris van de Harener Historische Commissie.

Willem Lodewijk, stadhouder in de noordelijke gewesten

In het Fries historisch bewustzijn is stadhouder Willem Lodewijk een belangrijke en bekende persoonlijkheid. In Leeuwarden staat zijn standbeeld op een prominente plaats met de trotse eretitel ús heit (‘onze vader’) daaronder. In deze lezing stelt Hidde Feenstra de vraag: Kreeg graaf Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg als stadhouder dezelfde belangrijke status en reputatie in Groningen en Drenthe, zoals hij deze rond 1600 in Friesland kreeg? Wat was zijn rol in het proces waarbij Noordoost-Nederland definitief een deel van de Nederlandse staat zou worden? In de bredere context komt de toestand van ons gebied rond 1600 aan de orde.

De arm van Johannes de Doper

Eeuwenlang was de arm van de heilige Johannes de Doper in de Martinikerk te zien. Hoe die arm daar is gekomen beschreef de beroemde middeleeuwse monnik Caesarius, die meteen ook vertelde over de relatie tussen die Martinikerk en klooster Yesse in Essen. In 2020 was het precies 800 jaar geleden dat Caesarius Groningen bezocht. Wat zien we vandaag nog in de stad met betrekking tot dit verhaal?

Kostbare restauratie Olle Kerk Hoogkerk

In 1514 stond de dertiende-eeuwse Olle Kerk van Hoogkerk midden op het strijdtoneel tussen de stad Groningen en de Saksen. De stad wilde haar machtspositie behouden en riep de hulp in van de Geldersen. De fraaie romaanse kerk werd beschoten, vloog in de brand en de flinke westtoren viel naar het westen om. Slechts een ruïne resteerde. De kerk werd daarna gedeeltelijk weer opgebouwd. Tijdens de restauratie in de jaren 60 van de vorige eeuw, onder leiding van architect P.L. de Vrieze, werden archeologische en bouwhistorische vondsten gedaan waaruit de vroegere omvang en vorm van de kerk bleek. Veel van de oorspronkelijke kerk is gereconstrueerd, maar het werd een bijzonder kostbare operatie en het resultaat is omstreden.

Boeven in de familie

Familieonderzoeker Teijo Doornkamp vertelt over zijn zoektocht naar de criminelen in zijn familie. Hij vond er diversen. Hoe? In deze digitale lezing geeft Doornkamp handvatten waar ook u de criminelen in uw eigen familie zou kunnen vinden.

Een wereld van onschuld in voetbalfoto’s

Schrijver en journalist Herman Sandman deed met behulp van historicus Henk Wierts een greep in de meer dan 50.000 reportages uit het archief van Persfotobureau D. van der Veen. Aan dit archief wordt nu gewerkt met het Maak Geschiedenisproject Het beeld van Groningen. Het oog viel onder meer op het beeld van Willem van Hanegem bij de kapper in Groningen, vrouwen die met de sigaret in de mond in de hekken hangen en pantyverkoop aan de deuren om de kas van GVAV te spekken. Sandman vertelt wat hij voelt bij de foto’s en put uit herinneringen aan zijn eigen amateurvoetbaltijd en de zondagen dat hij met vader en ooms naar het Oosterparkstadion ging.

Boer Tammens, NSB-burgemeester van Groningen in oorlogstijd

‘Moeilijkheden zullen mij niet doen wijken’ sprak de landbouwer P.F. Tammens bij zijn inhuldiging als burgemeester in februari 1943 van Groningen, ‘maar slechts meer vastberaden mijn weg bepalen’.

Nooit eerder had een Ommelander herenboer het hoogste ambt in de stad uitgeoefend. Als burgemeester droeg Tammens het nationaalsocialisme uit, inclusief het rabiate antisemitisme. Na de oorlog toonde hij openlijk berouw voor zijn optreden. In deze lezing staat Tammens’ ontwikkeling van graanboer tot NSBburgemeester centraal. Op welke wijze diende hij de nieuwe orde? En welke keuzes maakte hij gedurende zijn leven?

Amsterdamse School in Bedum

In een virtuele wandeling van ongeveer een uur voert u langs panden in Bedum die volgens de Amsterdamse School stijl zijn gebouwd. Bij vijftien panden en objecten zijn borden geplaatst met een korte beschrijving. Deze borden met prachtige foto’s blijven de maand oktober voor de objecten staan.

De route is via deze link te bekijken. In de tuin van de panden staan tot half november de borden, die meer vertellen over de Amsterdamse School in Bedum.